Hashimoto ve Glüten İlişkisi: Tiroid Hastaları Nasıl Beslenmeli?
Hashimoto Tiroiditi, günümüzde özellikle kadınlarda en sık görülen otoimmün hastalıklardan biri haline geldi. Klinik gözlemlerimde danışanlarımdan en sık duyduğum soru şüphesiz şu: "Hocam, ömür boyu ekmek yemeyecek miyim? Lahana yemem yasak mı?"
Bu soruların cevabı hem evet hem hayır. Tiroid sağlığınızı geri kazanmak, sürekli yorgunluktan, saç dökülmesinden ve verilemeyen kilolardan kurtulmak istiyorsanız; Hashimoto ve beslenme arasındaki o hassas dengeyi kurmanız gerekir. Gelin, güncel bilimsel veriler ışığında bu konuyu inceleyelim.
1. Glüten Tiroidi Nasıl Etkiler? (Bilimsel Bakış)
Hashimoto, bağışıklık sisteminin (immün sistem) tiroid bezini bir "düşman" olarak algılayıp ona saldırması durumudur. Peki, masum görünen bir dilim ekmek bu savaşı nasıl alevlendiriyor?
Moleküler Benzerlik (Molecular Mimicry) Teorisi
Glüten; buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein grubudur. Glütenin yapı taşlarından biri olan gliadin, moleküler yapı olarak tiroid dokusuna şaşırtıcı derecede benzerlik gösterir. Biz buna tıp literatüründe "Moleküler Benzerlik" diyoruz.
Süreç vücutta şu şekilde işler:
- Glütenli besin tüketirsiniz.
- Eğer bağırsak geçirgenliğiniz (Leaky Gut) varsa, glüten parçacıkları sindirilmeden kana karışır.
- Bağışıklık sistemi bu yabancı maddeyi yok etmek için antikor üretir.
- Antikorlar, glüteni yok etmeye çalışırken, ona çok benzeyen tiroid dokusuna da yanlışlıkla saldırır.
Sonuç: Yükselen Anti-TPO değerleri, artan inflamasyon ve yavaşlayan bir metabolizma.
Bu yüzden, antikorları yüksek seyreden Hashimoto hastalarında en az 6-8 haftalık bir glüten eliminasyonu, tablonun iyileşmesi için genellikle ilk adımdır.
2. Hashimoto İçin 5 Altın Beslenme Önerisi
Sadece glüteni çıkarmak yetmez, vücuttaki yangıyı (inflamasyonu) söndürecek doğru besinleri de yerine koymalıyız. İşte tiroid dostu beslenme kuralları:
Kural 1: Goitrojenik Besinleri "Pişirerek" Tüketin
Brokoli, karnabahar, lahana ve brüksel lahanası gibi sebzeler "Goitrojen" içerir ve iyot emilimini azaltabilir. Ancak bu sebzeler aynı zamanda müthiş birer antioksidandır. Yasaklamıyoruz! Bu sebzeleri çiğ tüketmek yerine, buharda veya haşlayarak pişirdiğinizde goitrojenik etkileri azalır ve güvenle tüketebilirsiniz.
Kural 2: Selenyum ve Çinko Desteği Alın
Tiroid hormonunun (T4) vücudun kullanabileceği aktif hormona (T3) dönüşmesi için bu iki minerale ihtiyacı vardır. Eksikliğinde ilaç kullansanız bile semptomlarınız geçmeyebilir.
Kaynaklar: Brezilya cevizi (günde 2-3 adet), kabak çekirdeği, hindi eti ve deniz ürünleri.
Kural 3: "Gökkuşağı" Beslenmesi (Antioksidanlar)
Vücuttaki oksidatif stresi azaltmak için renkli beslenin. Özellikle mor ve kırmızı meyve-sebzeler (yaban mersini, pancar, nar) tiroid dokusunu koruyan güçlü antioksidanlardır.
Kural 4: Omega-3 İle İnflamasyonu Söndürün
Otoimmün hastalıklarda vücut sürekli bir savaş halindedir. Bu savaşı sakinleştirmenin en iyi yolu Omega-3 yağ asitleridir. Haftada 2 gün yağlı balık (somon, sardalya) tüketmeye özen gösterin veya hekim/diyetisyen kontrolünde takviye kullanın.
Kural 5: Süt Ürünlerine Dikkat Edin
Glüten hassasiyeti olan birçok kişide, süt proteini olan "kazein" hassasiyeti de görülebilir. Eğer süt ürünleri tükettiğinizde şişkinlik yaşıyorsanız, bir süre laktozsuz ürünleri veya bitkisel sütleri (badem, hindistan cevizi) tercih etmek süreci hızlandırabilir.
Sonuç: Profesyonel Destekle İyileşme Süreci
Hashimoto, kaderiniz değil; yönetebileceğiniz bir durumdur. Ancak bu süreçte internetteki genel listelerle vakit kaybetmek yerine, kan değerlerinize ve yaşam tarzınıza uygun profesyonel bir planlama yapmak en doğrusudur.
Eğer şehir dışında veya yurt dışında yaşıyorsanız, kişiye özel planladığım online diyet programlarımla mesafe fark etmeksizin sürecinizi takip edebilir, antikorlarınızı düşürmeye yönelik çalışabiliriz.
Yüz yüze görüşmeyi tercih ediyorsanız, kliniğime gelerek Sivas diyetisyen hizmeti kapsamında detaylı vücut analizi ve Hashimoto beslenme danışmanlığı alabilirsiniz.
Sağlıklı günler dilerim.
Dyt. Burak Ceylan
